تاریخ: 28 بهمن 1391
گفتگوی صمیمانه شاخه دبیران آموزش و پرورش با خانم تاجبخش عضو گروه فلسفه و کودک
گروه فلسفه و کودک، بنیاد حکمت اسلامی صدرا، در تاریخ 5 مهرماه (1391)، در اولین نشست انجمن علمی تاریخ فلسفه «شاخه دبیران» جهت آشنایی با دبیران فلسفه و کارشناسان تربیتی شرکت کرده و به معرفی آثار و فعالیتهای خود در طی سالیان اخیر پرداخت. سپس خانم تاج بخش به نمایندگی گروه فلسفه و کودک به بیان تاریخچه، اهداف،‌ فعالیت‌ها و انتظارات گروه فلسفه و کودک پرداخت و برای حاضرین در جلسه، توضیحاتی را بیان کرد و به سؤالات حاضرین در این نشست پاسخ داد.

 

گروه فلسفه و کودک، بنیاد حکمت اسلامی صدرا، در تاریخ 5 مهرماه (1391)، در اولین نشست انجمن علمی تاریخ فلسفه «شاخه دبیران» جهت آشنایی با دبیران فلسفه و کارشناسان تربیتی شرکت کرده و به معرفی آثار و فعالیتهای خود در طی سالیان اخیر پرداخت.

در این نشست، حضرت آیت الله سید‌محمد خامنه‌ای، ریاست محترم بنیاد حکمت اسلامی صدرا ضمن توضیحاتی درباره انجمن تاریخ فلسفه، نکات ارزشمندی را در حوزه فلسفه و کودک ایراد فرمودند.

پس از آن خانم تاج بخش به نمایندگی گروه فلسفه و کودک به بیان تاریخچه، اهداف،‌ فعالیت‌ها و انتظارات گروه فلسفه و کودک پرداخت و برای حاضرین در جلسه، توضیحاتی را بیان کرد و به سؤالات حاضرین در این نشست پاسخ داد. شما را به این گفتگو دعوت می‌کنیم:

س ـ آیا طرح فلسفه و کودک، که شما دست‌اندرکار ترویج آن هستید، در مدارس ابتدایی کشور به شکل آزمایشی اجرا شده است؟

ـ در حیطه کار و فعّالیت گروه فلسفه و کودک بنیاد می‌‌توانم عرضه کنم که به چه میزان این طرح اجرا شده است. از کم و کیف مؤسسات دیگر که در این زمینه فعالیت می‌کنند اطلاعی ندارم. در برخی از مدارس ابتدایی سطح شهر تهران توسط گروه فلسفه و کودک، کلاس‌هایی برگزار شده است. ولی این طرح در مدارسی اجرا شده که داوطلب بوده‌اند. البته در مدارس غیر انتفاعی با استقبال بیشتری روبرو شدیم.

س ـ خانواده‌ها از اجرای کلاس‌های فلسفه و کودک راضی بوده‌اند؟

ـ با آمار و نشستی که با اولیاء دانش‌آموزان در انتهای هر پروژه بدست آمده است در اکثر موارد اولیاء از تحول فکری که در فرزندانشان ایجاد شده است، ابراز رضایت داشته‌اند.

س ـ آیا این طرح در سطح استانی هم در کشور اجرا شده است؟

ـ من آمار دقیقی از این موضوع در دست ندارم ولی ما علاقمندیم که این طرح بطور گسترده در تمامی مقاطع تحصیلی نه تنها مخصوص درس فلسفه بلکه برای تمامی دروس دیگر نیز در آموزش و پرورش به اجرا درآید.

س ـ ما شنیده‌ایم که در یکی از شهرهای استانهای شمالی کشور، اینکار انجام شده و بازتاب خوبی هم نداشته است، و ظاهراً با مقاومت خانواده‌ها روبرو شده، چرا که با همان شیوه‌های متداول غربی به اجرا درآمده است. فکر نمی‌کنید که اگر این حرکت نوپا و جدید با نظارت بیشتر و روشهای تثبیت شده‌تر اعمال شود، از همان شروع به بن‌بست نرسد؟

ـ مسأله بسیار مهمی که در این رابطه وجود دارد و باید بدان توجه داشت، موضوع ارزشها و فرهنگ‌های حاکم بر هر منطقه جغرافیایی است. در کشور وسیعی چون ایران که انواع مختلف قومیت‌ها در آن وجود دارد و هر یک از خرده فرهنگ خاصی تبعیت می‌کنند. این موضوع بسیار پررنگ‌تر جلوه می‌کند. که توجه به آن،‌ موفقیت و رضایتمندی در روند کار را بالا می‌برد.محتوایی  که مربی فلسفه و کودک در اختیار دانش‌آموزان می‌گذارد در منطقه جنوب کشور با شمال ایران می‌تواند متفاوت باشد. نباید انتظار داشته باشیم که دانش‌آموز پاسخی را که در شمال ایران می‌دهد با همان پاسخی که در جنوب ایران می‌شنویم یکی باشد. این همان مفهوم بومی‌سازی است.

متأسفانه با بررسی‌هایی که در سطح ایران شده و خبرهای که رسیده، افرادی با سلیقه‌های شخصی، به آموزش فلسفه و کودک می‌پردازند. اگر کلاس‌های فلسفه و کودک بدرستی با تکنیک و روش خاص خود، و تأکید بر بومی‌سازی نه تبعیت از روش‌های غربی پیاده نشود ـ چون با فکر بچه‌ها در تماس است ـ می‌تواند مشکلات روحی، روانی، فکری و فرهنگی به جای بگذارد و نه تنها مفید نبوده که خطرناک عمل کند، و از هدف خود به شدت فاصله بگیرد.

س ­ـ کتابی در کارگاه فلسفه برای کودکان که حدود 16 داستان فلسفی کوتاه را جمع‌آوری کرده است. نویسنده آن، آقای لوسین می‌باشد. من تمامی داستان‌های این کتاب را خوانده‌ام و بخش کارگاهی آن را مطالعه کردم، شاید به جرأت بتوانم بگویم، 3 یا 4 داستان این کتاب را نویسنده غربی نوشته است و بقیه آن، برگرفته از داستانهای مولانا است که ترجمه شده. جای تأسف دارد که بیگانگان از چیزی که ما داریم استفاده می‌کنند و ما کتاب کارگاه آموزش فلسفه برای کودکان آنها را ترجمه می‌کنیم و بعنوان متن آموزشی معرفی می‌کنیم.

ـ بله متأسفانه اینچنین است. بسیاری از مؤسسات، داستان‌های غربی را ترجمه می‌کنند و فقط با اسامی آنها بازی می‌کنند. اسامی خارجی را به اسامی فارسی برمی‌گردانند و برچسب بومی‌سازی بر روی آن می‌چسبانند. آنها با تغییر اسامی کلمات بازی می‌کنند و تصور می‌کنند که از روشهای غربی تبعیت نمی‌کنند. در حالیکه تجربه نشان داده است که داستان‌های خارجی، دلنشینی و جذابیت داستان‌های ایرانی را برای کودکان ما ندارد. ما متون ادبی زیادی داریم که می‌توانیم از آنها کمک بگیریم و داستان‌نویسهای با تجربه‌ای هم داریم که می‌توانند برای ما آنها را به زبان کودکان بازنویسی کنند.

س ـ از کتاب منطق الطیر و کتب مشابه در حوزه ادبیات می‌توان استفاده کرد، چرا متون ترجمه شده ای را به خورد بچه‌ها می‌دهند و نظارتی بر روی این نوع مؤسسات نمی‌شود؟

ـ انشاء ا... با کمک شما دوستان بتوانیم در این راستا قدم برداریم. همانطور که می‌دانید، شما دبیران آموزش و پرورش، حلقة رابطه بین دفتر فلسفه و کودک با نظام آموزشی هستید. انتظار می‌رود در این راه شما ما را یاری کنید.

س ـ مدارس داوطلب چگونه می‌توانند از آموزش مربیان گروه فلسفه و کودک بنیاد استفاده کنند؟

ج ـ بعلت اطمینان قلبی که مراجعین نسبت به گروه فلسفه و کودک بنیاد حکمت اسلامی صدرا به عنوان پایه‌گذار فلسفه و کودک در ایران دارند، مدارس زیادی خواستار تشکیل کلاس فلسفه و کودک می‌باشند. ولی زمانی این کار در مدارس داوطلب اجرا می‌شود که کلیه امکانات محیطی و فضای آرام کلاس برایمان فراهم باشد. برای توضیح بیشتر می‌توانید از طریق ثبت نام در سایت فلسفه و کودک و یا تماس با دفتر گروه درخواستهای خود را پی‌گیری کنید.

س ­ـ آیا امکان دارد که آموزش فلسفه برای کودکان در آموزش و پرورش عمومیت پیدا کند و در سطح وسیعی اجرا شود؟

ـ این کار به همت نظام آموزشی کشور برمی‌گردد و بایستی اجرایی شود. امیدواریم که اجرایی شدن آن را در سطح کشور در تمامی مقاطع تحصیلی شاهد باشیم.

س ـ فکر نمی‌کنید اجرایی شدن این طرح در سطح کشور در ظاهر ساده به نظر برسد ولی واقعاً در عمل سنگین باشد؟ در ضمن ممکن است اگر سریع اجرایی شود ضررش بیش از منفعت آن باشد؟

ـ البته کاملاً، اینچنین بنظر می‌رسد. ولی در سطح کشور برای اجرایی شدن آن باید، نظام آموزش و پرورش زیر نظر کارشناسان تربیتی در این حوزه فعالیت کنند و انشاء ا.. آنان برای اجرایی شدن به این ظرایف دقّت خواهند داشت. مطمئناً هر طرحی با دستپاچگی و بدون تأمل و تحقیق به اجرا درآید، در آینده نزدیک با شکست روبرو خواهد شد.

در پایان امیدواریم روزی طرح فلسفه و کودک با روش صحیح و نوین خود و البته مناسب با فرهنگ ملی و اسلامی ایران عزیز در تمام مدارس کشور اجرایی گردد.


نام
رایانامه
* متن نظر